Het oude gemaal Leenders aan de Zomerdijk (N375) in Wanneperveen had onvoldoende capaciteit om in de toekomst het gewenste waterpeil te leveren en werd daarom in 2022 vervangen door een nieuw gemaal. Zo kan ons waterschap beter anticiperen op extremen in het weer, zoals flinke plensbuien of juist langdurige droge periodes.

Pomptrio

In het nieuwe gemaal zijn drie grote pompen geplaatst met in totaal een capaciteit van 165.000 liter per minuut. Het teveel aan water uit de polder Nijeveen Kolderveen wordt afgevoerd op het Meppelerdiep. Andersom pompt het gemaal in droge perioden vanuit het Meppelerdiep water het gebied in. De pompen zijn voorzien van een zogeheten visveilige waaier. Hierdoor kunnen vissen het gemaal ongehinderd passeren en bijdragen aan een goede visstand. Na zonsondergang schijnt er gekleurd led-licht vanuit het gemaal naar buiten. Twee verschillende lichtkleuren maken duidelijk of de pompen van het gemaal op dat moment draaien. Zo kleurt het gemaal rood wanneer de drie pompen draaien. Als er één pomp draait, kleurt het gemaal groen. Tevens wisselen de kleuren afhankelijk van de capaciteit waarop het gemaal draait (geel en oranje).

Duurzaam gemaal

Vaak wordt gekozen om een gemaal onzichtbaar in het landschap te integreren. Voor gemaal Leenders is juist gekozen om een zichtbaar monument te creëren. Het nieuwe gemaal is met zorg ontworpen door een lokale architect uit Meppel. Het is een karakteristiek pand, passend bij de historie van het gebied. Dit komt onder andere tot uiting in de semi-transparante gevels waarin ronde openingen in de binnenschil zijn gemaakt. Het industriële karakter van het gemaal komt tot uiting in het metselwerk, de schoorstenen en de zinken dakbedekking.

Bij de bouw van dit gemaal in 2022 was duurzaamheid een belangrijk uitgangspunt. Zo koos het waterschap voor een robuust gebouw met een lange levensduur en werd er gebruik gemaakt van cementloos beton en prefab geveldelen. Hiermee werd de bouwtijd korter en daarmee de CO2-uitstoot minder. Verder werd de bestaande persleiding hergebruikt voor vissen. Zo kunnen de vissen langs het gemaal zwemmen. Het gemaal vormt dan geen obstakel meer. Dit bevordert de vismigratie en is positief voor de visstand. Aan de vogels is ook gedacht. In de gedeeltelijk open gevel zijn nestkasten opgehangen. De verwachting is dat met name zwaluwen hier gebruik van gaan maken.

Met het nieuwe gemaal kan het waterschap werken met ‘flexibel peilbeheer’. Daarmee kan beter worden gereageerd op de watervraag vanuit landbouw en natuur.

Herinrichting Nijeveen Kolderveen

Gemaal Leenders was onderdeel van het project 'Herinrichting polder Nijeveen-Kolderveen'. Met de aanpak van het gebied heeft het waterschap een goed functionerend en toekomstbestendig watersysteem in het landbouwgebied rondom de nieuwbouwwijk Nieuwveense Landen in Meppel gemaakt.