Renovatie gemalen Galgenrak en Streukelerzijl, Hasselt

Langs de Gennerdijk, tussen de Overijsselse Vecht en Hasselt, liggen het monumentale gemaal Streukelerzijl, gemaal Galgenrak en stuw Fissele. Samen vormen zij het hart van een belangrijk watersysteem voor de regio. Het complex zorgt voor de aan- en afvoer van water in de gebieden rond Hasselt, Dedemsvaart, Haerst-Genne en bedrijventerrein Hessenpoort in Zwolle. Zo blijven duizenden inwoners, bedrijven, landbouwgronden en natuurgebieden beschermd tegen te veel of te weinig water.

Samen met aannemerscombinatie Friso Civiel-Dubbink zijn we eind 2024 gestart met de vernieuwing van gemaal Galgenrak. Het gemaal uit 1978 is verouderd en voldoet niet meer aan de eisen van deze tijd. Daarom vervangen we het volledig, inclusief het gebouw en de pompen.

Het nieuwe gemaal krijgt een grotere capaciteit: het kan straks 550.000 liter water per minuut afvoeren, tegenover 340.000 liter nu. Daarnaast wordt het mogelijk om in droge perioden water vanuit het Zwarte Water aan te voeren. Dat kan met het huidige gemaal nog niet. Zo kan het waterschap beter inspelen op zowel hevige regenval als langdurige droogte en blijft het gebied ook in de toekomst goed beschermd tegen extreem weer.

Bij het ontwerp van het nieuwe gemaal hebben we nauw samengewerkt met omwonenden. Daarbij staan duurzaamheid en een goede inpassing in de omgeving centraal. Naar verwachting is het nieuwe gemaal Galgenrak in het najaar van 2026 gereed.

Na de vernieuwing van gemaal Galgenrak renoveren we ook het monumentale gemaal Streukelerzijl. De huidige dieselpompen maken plaats voor moderne elektrische pompen. Hierdoor wordt het gemaal duurzamer, betrouwbaarder en beter in staat om grote hoeveelheden water af te voeren tijdens hevige regen. Tegelijkertijd bereiden we het gemaal voor op toekomstige ontwikkelingen, zoals bodemdaling en een stijgend IJsselmeer. De twee oorspronkelijke pompen uit 1925 worden zorgvuldig gerestaureerd. Eén daarvan blijft ook in gebruik.

Om de nieuwe pompen te kunnen plaatsen, verwijderen we tijdelijk een deel van het dak en de gevels. Na afloop brengen we het gebouw terug in zijn oorspronkelijke vorm. Een deel van de gevel wordt afgewerkt met mat koper, waarin nieuwe onderhoudsdeuren en ramen worden opgenomen. Zo blijven de historische en nieuwe onderdelen duidelijk van elkaar te onderscheiden.

Omdat het gemaal onderdeel is van de dijk, voldoet Streukelerzijl na de renovatie ook weer aan de eisen voor waterveiligheid van het landelijke Hoogwaterbeschermingsprogramma. Zo zorgen we ervoor dat inwoners, ondernemers, agrariërs en natuur ook in de toekomst kunnen rekenen op een veilig en betrouwbaar watersysteem. Tegelijkertijd behouden we een bijzonder stuk watererfgoed dat al bijna een eeuw beeldbepalend is voor deze omgeving. Naast deze technische vernieuwingen leggen we ook een vispassage aan, zodat vissen het gemaal gemakkelijker kunnen passeren.