Droogteblog: Wat is droogte en wat doet het waterschap?
Het droogteseizoen start 1 april, maar dit jaar viel er ook in maart weinig regen. Dat is goed terug te zien: onder andere het neerslagtekort is hoog voor de tijd van het jaar. Ook in ons werkgebied, Assen tot en met Deventer en Kampen tot Hoogeveen, neemt de droogte toe. In dit droogteblog houden wij u op de hoogte van de actuele ontwikkelingen. De frequentie van de updates is afhankelijk van de omstandigheden, zoals temperatuur, neerslag en de watervraag.
Wat is droogte en wat doet het waterschap?
1 juni
Wat is droogte en wat doet het waterschap?
Nederland staat bekend als een waterrijk land. Toch krijgen we steeds vaker te maken met droogte. In deze video legt onze collega Sander Habing, senior specialist watersysteembeheer, uit wat droogte is, wat de gevolgen zijn en wat wij tegen droogte doen als waterschap. Droogte ontstaat wanneer er minder neerslag valt en juist meer water verdampt. Daardoor droogt de bodem uit. Dat kan leiden tot droogvallende sloten en beken, en is er minder water beschikbaar voor landbouw, dieren en natuur.
Wat doen we bij droogte?
Wij proberen water zo goed mogelijk vast te houden. Dat doen we bijvoorbeeld door het waterpeil te verhogen en water tijdelijk op te slaan. Zo zorgen we ervoor dat water niet te snel wegstroomt en langer beschikbaar blijft in het gebied. Als er toch een tekort ontstaat, voeren we water aan vanuit andere gebieden. Dat doen we bijvoorbeeld via de IJssel, de Overijsselse Vecht of het IJsselmeer. Het IJsselmeer is daarbij een belangrijke buffer.
Lees meer over wat we doen bij droogte
Wat bedoelen we met haarvaten?
In de video heeft Sander het over ‘haarvaten’. Daarmee bedoelen we de kleinste watergangen, zoals sloten en greppels. Juist daar kunnen we water goed vasthouden. Het water kan langzaam in de bodem trekken en blijft zo beschikbaar voor drogere tijden.
Meer weten over droogte?
Wil je meer weten over droogte en wat wij doen? We hebben de meestgestelde vragen verzameld en daar antwoord op gegeven in een handig overzicht.
Maaien van start: sloten op orde voor droge en natte tijden
29 mei
Om te zorgen voor een goede aan- en afvoer van water starten we weer met het maaien van waterbodems en oevers. Goed onderhouden sloten, weteringen en kanalen helpen om water af te voeren bij neerslag en aan te voeren in droge perioden. Tijdens het maaien wordt rekening gehouden met nesten, dieren en kwetsbare oevers, zonder dat het werk stil komt te liggen.
Veel plezier van neerslag gehad
27 mei
Na een droog voorjaar gaf de regen in mei tijdelijk verlichting. Maar door het warme en droge weer van de afgelopen week neemt de droogte weer toe. De grondwaterstanden waren door de neerslag wat bijgetrokken, maar zetten inmiddels de daling weer in. Maar toch..., met dank aan de buien in de afgelopen weken staan de grondwaterstanden op dit moment gemiddeld voor de tijd van het jaar. Alleen in West-Drenthe zien we grondwaterstanden die al wat onder gemiddeld zitten. Met de warme en droge periode van de laatste dagen én de komende week verwachten we dat de grondwaterstanden nu sterker zullen dalen en onder het gemiddelde uitkomen. In de week daarna is er neerslag voorspelt die met een beetje geluk de daling beperkt zou kunnen houden.
Door de neerslag van begin vorige week en de week ervoor is er weer iets van een waterbuffer in de grond en het watersysteem opgebouwd. Maar hoge tempraturen betekent ook verdamping, waardoor deze buffer snel slinkt.
Het is dagelijks checken hoe snel de verdroging gaat. Onze ‘hoofdaders’ - de IJssel en de Vecht - leveren nog voldoende water, maar zitten wel aan de lage kant. Daartegenover staat een IJsselmeerpeil die zich juist aan de hoge kant begeeft. Al met al betekent dit voldoende aanvoer en buffer.
Tot zaterdag blijft het nog droog, zonnig en warm, daarna neemt de kans op buien toe en wordt het minder warm.
Regen krijgt warm welkom
13 mei
Het wisselvallige weer van de afgelopen dagen doet ons gebied opnieuw goed. Gemiddeld viel afgelopen week 12 millimeter. De wateraanvoer is niet toegenomen en op de meeste plekken stabiliseren de grondwaterstanden. Tot en met zondag verwachten we nog regelmatig neerslag. Daarna neemt de kans op neerslag af en stijgt ook de temperatuur waardoor de verdamping toeneemt.
Volle sloten ondanks droogte
De regen ontvangen we met open armen. Waar het kan staan de waterpeilen maximaal. Daarmee benutten we de regen volop en staat het water in sloten en kanalen, ondanks de droogte, op een aantal plekken hoog. Het IJsselmeer is ook goed gevuld voor de tijd van het jaar. Dat is belangrijk voor ons gebied omdat het IJsselmeer een belangrijke voorraadkast is voor water.
Het wisselvallige weer en de lagere temperaturen zorgen voor een gunstige tussenstand, maar bieden geen garantie voor de toekomst.
Droogte opgefrist door neerslag, maar houdt aan
6 mei
De regen van de afgelopen dagen heeft ons werkgebied enigszins opgefrist, maar de droge omstandigheden blijven aanhouden. Door de neerslag is de droogte niet vergroot, maar ook niet echt teruggedrongen. Het landelijke gemiddelde neerslagtekort ligt momenteel op 79 mm. In het gebied van Waterschap Drents Overijsselse Delta is het tekort iets kleiner (71–74 mm).
Grondwater
In de verwachtingen blijft het neerslagtekort redelijk stabiel, al zit er nog wel wat onzekerheid in. Vallen er buien, hoe groot of klein zijn die dan en waar vallen ze precies? Een forse aanvulling van het grondwater zit er op korte termijn niet in. De grondwaterstanden zullen daarom blijven dalen, al neemt de snelheid van die daling iets af.
Volle sloten
De gevallen neerslag is ook terug te zien in ons watersysteem. De capaciteit voor het aanvoeren van water is gelijk gebleven of plaatselijk zelfs iets afgenomen. De waterpeilen blijven waar mogelijk ingesteld op het maximale niveau. Dat betekent: volle sloten. Hierdoor is de droogte tot nu toe goed beheersbaar en blijft de wateraanvoer constant.
Beregenen: door het samen te doen, houden we het zo lang mogelijk vol
Bij aanhoudende droogte kan beregening van gewassen extra druk leggen op grond- en oppervlaktewater. Dat kan leiden tot verdroging, lagere afvoeren of zelfs het droogvallen van sloten. Dit willen we natuurlijk samen voorkomen. Ons uitgangspunt is daarbij helder: onttrekken waar het kan, beschermen waar het moet.
Samenwerking met agrariërs is daarin cruciaal. Door beregening te melden, krijgen wij als waterschap een goed beeld van wat er speelt in ons gebied. Zo kunnen peilbeheerders meedenken, inschatten of er voldoende water beschikbaar is en waar nodig tijdig bijsturen. Dat is niet alleen in het belang van het watersysteem, maar ook zéker van agrariërs, inclusief de buren links en rechts.
Als er u water wilt onttrekken uit het watersysteem voor beregenen, mag dat als het systeem nog water over heeft. U kunt dan eenvoudig een melding doen via onze website. Die komt dan direct bij de juiste peilbeheerder terecht om te beoordelen of beregenen mogelijk is. Een belletje volgt als beregenen niet kan, of er afstemming nodig is. Hoort u binnen twee werkdagen niets, dan kunt u water uit de sloot pompen voor beregening. Door dit samen te doen, zorgen we ervoor dat er zo lang mogelijk water beschikbaar blijft voor iedereen.
Steeds warmer en neerslag blijft uit
29 april
April verloopt tot nu toe opvallend droog. In ons gebied viel slechts 9 millimeter regen, waar 45 millimeter normaal is voor deze maand. Daardoor neemt het neerslagtekort toe. Het landelijke tekort is op dit moment 60 millimeter. In ons gebied neemt het neerslagtekort iets minder snel toe, maar ook lokaal zien we het tekort stijgen. De komende dagen blijft het relatief warm en droog. Dit weekend wordt er regen verwacht, maar de hoeveelheden lossen het tekort aan neerslag niet op.
Grondwater
Ook in de grondwaterstanden is de toenemende droogte zichtbaar. Op de meeste plekken daalt de grondwaterstand, waarbij opvalt dat lokaal in Salland (Overijssel) en Drenthe, op een aantal plaatsen de grondwaterstanden laag zijn voor de tijd van het jaar.
Water vasthouden en aanvoeren
Om goed voorbereid te zijn op een langere droge periode staan de waterpeilen op maximale hoogte. Daarmee wordt het water zoveel mogelijk vastgehouden en het draagt bij aan het op peil houden van het grondwater. Daarnaast houdt het waterschap de begroeiing in sloten en kanalen goed bij om de doorstroming van water te bevorderen.
Inwoners kunnen helpen met water vasthouden door regen die valt zoveel mogelijk op te vangen, bijvoorbeeld in een regenton, een geveltuin of een wadi. Meer informatie op watervangers.nl.
Beregenen melden
Het waterschap vraagt agrariërs om beregenen te melden. Zo hebben we goed in beeld waar er wordt beregend en kunnen we het water optimaal verdelen. Beregenen melden kan snel en eenvoudig online.
Meer informatie over beregenen.
Start zwemseizoen
1 mei start het zwemseizoen. Vanaf dan monitoren de waterschappen de kwaliteit van alle officiële zwemlocaties in Nederland. Op zwemwater.nl staat actuele informatie van alle officiële zwemlocaties.
