Droogteblog: Beregeningsstop in aanvoergebieden Vecht en Twentekanalen

Droogte neemt snel toe

15 juli 

Door de aanhoudende hoge temperaturen verdampt er veel water. Omdat dat niet wordt aangevuld door neerslag, neemt de droogte in ons gebied nu snel toe. Het grootste risico op dit moment is de waterbeschikbaarheid op de grote rivieren. De Rijn en de IJssel zijn belangrijk voor de wateraanvoer in ons gebied. De afvoer bij Lobith (waar de Rijn Nederland binnenkomt) neemt fors af. Op dit moment worden er waterstanden bereikt die slechts één keer eerder zijn gemeten in deze tijd van het jaar. Ook de waterstand op de IJssel daalt.

Watervraag neemt toe

We zien de vraag naar water toenemen: de aanvoercapaciteit stijgt in ons hele gebied en het aantal aanvragen voor beregening neemt ook sterk toe. De percentages op de kaart hiernaast laten zien hoeveel aanvoercapaciteit er op dit moment gebruikt wordt (klik op de kaart om te vergroten). De komende week blijft de temperatuur relatief hoog en wordt er nauwelijks neerslag verwacht. Samen met andere waterpartners als Rijkswaterstaat en omliggende waterschappen, monitoren we de situatie continu en nemen we maatregelen om zo lang mogelijk aan de watervraag te kunnen voldoen.

Maatregelen

Om de doorstroming van water zoveel mogelijk te bevorderen, voeren we continu gericht maaionderhoud uit. Dat is nodig omdat begroeiing snel aangroeit vanwege de hoge temperaturen. In Westerhuizingerveld (omgeving De Wijk, IJhorst, Balkbrug) geldt momenteel een beregeningsstop. Dat houdt in dat het waterschap mensen die willen beregenen vraagt om dat niet te doen omdat er onvoldoende water beschikbaar is. Waar beregenen nog wel kan, roept het waterschap beregenaars op om een melding te doen. Zo blijft er goed zicht op de watervraag en zijn eventuele knelpunten in de wateraanvoer vroegtijdig in beeld.

• Klik hier om een beregening te melden

Warm wisselvallig weer zorgt voor grote verschillen

8 juli 

Door de tropische temperaturen in de tweede helft van juni ontstonden er forse buien met lokaal veel regen. Dat is terug te zien in het neerslagtekort: in ons gebied bedraagt het tekort 100-150 mm, normaal voor de tijd van het jaar. Het landelijke neerslagtekort ligt rond de 5 procent droogste jaren. De neerslag is de belangrijkste factor voor het lagere neerslagtekort in ons gebied, maar ook verdamping was belangrijk: De temperaturen in ons werkgebied waren minder extreem in vergelijking met andere delen van Nederland. 

Tegelijkertijd zien we grote verschillen in ons gebied (Assen tot en met Deventer en van Kampen tot Hoogeveen). Vooral in het noorden viel de laatste week van juni veel regen. In het zuiden van ons werkgebied viel minder regen en daar neemt de droogte sneller toe.

Beperkte voorraad

Wat betreft het neerslagtekort staan we er op dit moment goed voor, maar een aandachtspunt is de lage waterstand in de Rijn. De Rijn is een belangrijke aanvoerroute voor water in Nederland. Voor ons gebied voeren we water van de Rijn aan via de IJssel en het IJsselmeer. De komende week worden opnieuw hoge temperaturen verwacht en is overwegend droog weer voorspeld. Het uitblijven van neerslag in combinatie met de verdamping, maakt dat we voor wateraanvoer afhankelijker zijn van het water dat beschikbaar is in het IJsselmeer, de IJssel, en indirect de Rijn. Dat was ook reden voor de Landelijke coördinatiecommissie water (LCW) om vorige week woensdag op te schalen naar fase 1: dreigend watertekort. Ook wij houden de situatie goed in de gaten

Watertemperatuur

De watertemperatuur stijgt door het warme weer, dat heeft invloed op de waterkwaliteit. Op zwemwater.nl staat een actueel overzicht van veilige zwemwaterlocaties. 

Coördinatiecommissie Waterverdeling schaalt op

2 juli 

De Landelijke Coördinatiecommissie Waterverdeling (LCW) heeft woensdag opgeschaald naar fase 1: dreigend watertekort. De opschaling houdt in dat de landelijke waterverdeling extra wordt gevolgd en afgestemd. Aanleiding voor de opschaling zijn de lage afvoer van rivieren en de regionale effecten daarvan, verzilting en de hoge watertemperaturen. 

Ons gebied

Door het warme weer neemt ook de droogte in ons gebied weer toe. De regen in de periode daarvoor maakt dat er op dit moment geen reden is tot zorg. Uiteraard houden we de situatie goed in de gaten. Waar dat kan, staan de waterpeilen in de sloten zo hoog mogelijk. Daarnaast vraagt het waterschap om een melding te doen voor beregenen. Zo houden we goed zicht op de watervraag. Een melding maken kan gemakkelijk online.

Beregenen melden

Gevulde ‘hangwaterzone’, maar grondwater daalt door hoge temperaturen

25 juni

Door de neerslag van de afgelopen twee weken zijn de grondwaterstanden op de lagere gronden binnen ons werkgebied weer gestegen. Daartegenover staan de grondwaterstanden op de hogere delen van Drenthe nog steeds relatief laag. Gemiddeld genomen zijn we tevreden met de grondwaterstanden op dit moment. Maar..., met een warme en droge periode op komst, verwachten we dat het grondwater weer een dalende lijn inzet. Goed nieuws is dat de neerslag de zogeheten ‘hangwaterzone’ heeft aangevuld. Dit betekent dat in de bovenste grondlaag er meer vocht beschikbaar is voor gewassen. We noemen dit ook wel ‘de wortelzone’.  

Door de vele neerslag van afgelopen weekend moesten we zelfs op bepaalde plekken water afvoeren om wateroverlast tegen te gaan. Dat gold maar kort, inmiddels zijn we weer overgeschakeld naar het aanvoeren van water. Met de hoge temperaturen en verdamping in de verwachting zal deze aanvoer ook weer snel toenemen. Omdat we wat verder in het groeiseizoen zitten, merken we dat er weinig behoefte is aan water uit de sloten voor het besproeien van landbouwgronden. De waterpeilen in sloten, weteringen en kanalen laten we staan op maximale peilen, mocht de vraag naar water toch toenemen door het aanhoudende warmere weer.  

Vissen in problemen

Door de hevige neerslag van afgelopen vrijdag en de hoge tempraturen is het zuurstofgehalte in het Linthorst-Homankanaal verlaagd. We zien naar lucht happende en helaas ook enkele dode vissen. Gemaal Holthe draait om extra vers water aan te voeren, we scheppen extra vaak kroos en monitoren het zuurstofgehalte in het water. Zo brengen we het zuurstofgehalte in het kanaal zo snel mogelijk weer op niveau. 

Zwemmen? Kijk uit voor blauwalg

Voor wie verkoeling zoekt benadrukken we nog maar eens alleen te zwemmen in officiële zwemplassen. Alleen die zwemwateren worden gecontroleerd op de waterkwaliteit. Zo neemt door het warmere weer en droge periode de kans op blauwalg toe. Blauwalg kan ernstige gezondheidsklachten veroorzaken. We raden dan ook aan contact met dit water te vermijden. Dit geldt ook voor huisdieren, zoals honden die in het water zwemmen of ervan drinken.  

Weten waar je veilig kunt zwemmen? Kijk op zwemwater.nl of in de Zwemwater App. Deze is te downloaden in de stores van Android en Apple.

In de onderstaande video legt Pieter Doornbos, adviseur ecologie en waterkwaliteit, uit waar je op moet letten als je gaat zwemmen bij warm weer en wat blauwalg precies is.

Wat is droogte en wat doet het waterschap? 

1 juni  

Wat is droogte en wat doet het waterschap?

Nederland staat bekend als een waterrijk land. Toch krijgen we steeds vaker te maken met droogte. In deze video legt onze collega Sander Habing, senior specialist watersysteembeheer, uit wat droogte is, wat de gevolgen zijn en wat wij tegen droogte doen als waterschap. Droogte ontstaat wanneer er minder neerslag valt en juist meer water verdampt. Daardoor droogt de bodem uit. Dat kan leiden tot droogvallende sloten en beken, en is er minder water beschikbaar voor landbouw, dieren en natuur.

Wat doen we bij droogte?

Wij proberen water zo goed mogelijk vast te houden. Dat doen we bijvoorbeeld door het waterpeil te verhogen en water tijdelijk op te slaan. Zo zorgen we ervoor dat water niet te snel wegstroomt en langer beschikbaar blijft in het gebied. Als er toch een tekort ontstaat, voeren we water aan vanuit andere gebieden. Dat doen we bijvoorbeeld via de IJssel, de Overijsselse Vecht of het IJsselmeer. Het IJsselmeer is daarbij een belangrijke buffer. 

Lees meer over wat we doen bij droogte

Wat bedoelen we met haarvaten?

In de video heeft Sander het over ‘haarvaten’. Daarmee bedoelen we de kleinste watergangen, zoals sloten en greppels. Juist daar kunnen we water goed vasthouden. Het water kan langzaam in de bodem trekken en blijft zo beschikbaar voor drogere tijden.

Meer weten over droogte?

Wil je meer weten over droogte en wat wij doen? We hebben de meestgestelde vragen verzameld en daar antwoord op gegeven in een handig overzicht. 

Bekijk de meestgestelde vragen over droogte

Maaien van start: sloten op orde voor droge en natte tijden

29 mei 

Om te zorgen voor een goede aan- en afvoer van water starten we weer met het maaien van waterbodems en oevers. Goed onderhouden sloten, weteringen en kanalen helpen om water af te voeren bij neerslag en aan te voeren in droge perioden. Tijdens het maaien wordt rekening gehouden met nesten, dieren en kwetsbare oevers, zonder dat het werk stil komt te liggen.

Lees hier het hele artikel

Veel plezier van neerslag gehad

27 mei

Na een droog voorjaar gaf de regen in mei tijdelijk verlichting. Maar door het warme en droge weer van de afgelopen week neemt de droogte weer toe. De grondwaterstanden waren door de neerslag wat bijgetrokken, maar zetten inmiddels de daling weer in. Maar toch..., met dank aan de buien in de afgelopen weken staan de grondwaterstanden op dit moment gemiddeld voor de tijd van het jaar. Alleen in West-Drenthe zien we grondwaterstanden die al wat onder gemiddeld zitten. Met de warme en droge periode van de laatste dagen én de komende week verwachten we dat de grondwaterstanden nu sterker zullen dalen en onder het gemiddelde uitkomen. In de week daarna is er neerslag voorspelt die met een beetje geluk de daling beperkt zou kunnen houden.  

Door de neerslag van begin vorige week en de week ervoor is er weer iets van een waterbuffer in de grond en het watersysteem opgebouwd. Maar hoge tempraturen betekent ook verdamping, waardoor deze buffer snel slinkt.  

Het is dagelijks checken hoe snel de verdroging gaat. Onze ‘hoofdaders’ - de IJssel en de Vecht - leveren nog voldoende water, maar zitten wel aan de lage kant. Daartegenover staat een IJsselmeerpeil die zich juist aan de hoge kant begeeft. Al met al betekent dit voldoende aanvoer en buffer.  

Tot zaterdag blijft het nog droog, zonnig en warm, daarna neemt de kans op buien toe en wordt het minder warm. 

Regen krijgt warm welkom

13 mei

Het wisselvallige weer van de afgelopen dagen doet ons gebied opnieuw goed. Gemiddeld viel afgelopen week 12 millimeter. De wateraanvoer is niet toegenomen en op de meeste plekken stabiliseren de grondwaterstanden. Tot en met zondag verwachten we nog regelmatig neerslag. Daarna neemt de kans op neerslag af en stijgt ook de temperatuur waardoor de verdamping toeneemt. 

Volle sloten ondanks droogte

De regen ontvangen we met open armen. Waar het kan staan de waterpeilen maximaal. Daarmee benutten we de regen volop en staat het water in sloten en kanalen, ondanks de droogte, op een aantal plekken hoog. Het IJsselmeer is ook goed gevuld voor de tijd van het jaar. Dat is belangrijk voor ons gebied omdat het IJsselmeer een belangrijke voorraadkast is voor water. 

Het wisselvallige weer en de lagere temperaturen zorgen voor een gunstige tussenstand, maar bieden geen garantie voor de toekomst. 

Droogte opgefrist door neerslag, maar houdt aan

6 mei

De regen van de afgelopen dagen heeft ons werkgebied enigszins opgefrist, maar de droge omstandigheden blijven aanhouden. Door de neerslag is de droogte niet vergroot, maar ook niet echt teruggedrongen. Het landelijke gemiddelde neerslagtekort ligt momenteel op 79 mm. In het gebied van Waterschap Drents Overijsselse Delta is het tekort iets kleiner (71–74 mm).   

Grondwater 

In de verwachtingen blijft het neerslagtekort redelijk stabiel, al zit er nog wel wat onzekerheid in. Vallen er buien, hoe groot of klein zijn die dan en waar vallen ze precies? Een forse aanvulling van het grondwater zit er op korte termijn niet in. De grondwaterstanden zullen daarom blijven dalen, al neemt de snelheid van die daling iets af.

Volle sloten

De gevallen neerslag is ook terug te zien in ons watersysteem. De capaciteit voor het aanvoeren van water is gelijk gebleven of plaatselijk zelfs iets afgenomen. De waterpeilen blijven waar mogelijk ingesteld op het maximale niveau. Dat betekent: volle sloten. Hierdoor is de droogte tot nu toe goed beheersbaar en blijft de wateraanvoer constant.  

Beregenen: door het samen te doen, houden we het zo lang mogelijk vol

Bij aanhoudende droogte kan beregening van gewassen extra druk leggen op grond- en oppervlaktewater. Dat kan leiden tot verdroging, lagere afvoeren of zelfs het droogvallen van sloten. Dit willen we natuurlijk samen voorkomen. Ons uitgangspunt is daarbij helder: onttrekken waar het kan, beschermen waar het moet.  

Samenwerking met agrariërs is daarin cruciaal. Door beregening te melden, krijgen wij als waterschap een goed beeld van wat er speelt in ons gebied. Zo kunnen peilbeheerders meedenken, inschatten of er voldoende water beschikbaar is en waar nodig tijdig bijsturen. Dat is niet alleen in het belang van het watersysteem, maar ook zéker van agrariërs, inclusief de buren links en rechts. 

Als er u water wilt onttrekken uit het watersysteem voor beregenen, mag dat als het systeem nog water over heeft. U kunt dan eenvoudig een melding doen via onze website. Die komt dan direct bij de juiste peilbeheerder terecht om te beoordelen of beregenen mogelijk is. Een belletje volgt als beregenen niet kan, of er afstemming nodig is. Hoort u binnen twee werkdagen niets, dan kunt u water uit de sloot pompen voor beregening. Door dit samen te doen, zorgen we ervoor dat er zo lang mogelijk water beschikbaar blijft voor iedereen. 

Meer informatie over beregenen

Steeds warmer en neerslag blijft uit

29 april

April verloopt tot nu toe opvallend droog. In ons gebied viel slechts 9 millimeter regen, waar 45 millimeter normaal is voor deze maand. Daardoor neemt het neerslagtekort toe. Het landelijke tekort is op dit moment 60 millimeter. In ons gebied neemt het neerslagtekort iets minder snel toe, maar ook lokaal zien we het tekort stijgen. De komende dagen blijft het relatief warm en droog. Dit weekend wordt er regen verwacht, maar de hoeveelheden lossen het tekort aan neerslag niet op.  

Grondwater 

Ook in de grondwaterstanden is de toenemende droogte zichtbaar. Op de meeste plekken daalt de grondwaterstand, waarbij opvalt dat lokaal in Salland (Overijssel) en Drenthe, op een aantal plaatsen de grondwaterstanden laag zijn voor de tijd van het jaar.

Water vasthouden en aanvoeren 

Om goed voorbereid te zijn op een langere droge periode staan de waterpeilen op maximale hoogte. Daarmee wordt het water zoveel mogelijk vastgehouden en het draagt bij aan het op peil houden van het grondwater. Daarnaast houdt het waterschap de begroeiing in sloten en kanalen goed bij om de doorstroming van water te bevorderen.  

Inwoners kunnen helpen met water vasthouden door regen die valt zoveel mogelijk op te vangen, bijvoorbeeld in een regenton, een geveltuin of een wadi. Meer informatie op watervangers.nl.

Beregenen melden

Het waterschap vraagt agrariërs om beregenen te melden. Zo hebben we goed in beeld waar er wordt beregend en kunnen we het water optimaal verdelen. Beregenen melden kan snel en eenvoudig online. 

Meer informatie over beregenen.

Start zwemseizoen 

1 mei start het zwemseizoen. Vanaf dan monitoren de waterschappen de kwaliteit van alle officiële zwemlocaties in Nederland. Op zwemwater.nl staat actuele informatie van alle officiële zwemlocaties.

zwemwater.nl