Rekenkamer: erfgoedbeleid WDODelta waardevol, maar betere sturing nodig
Het erfgoed van dijken, gemalen en waterwerken krijgt steeds vaker een plek in projecten van Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta). Daarmee groeit het besef dat waterbeheer niet alleen vooruitkijken is, maar ook bouwen op het verleden. Tegelijkertijd blijkt uit nieuw onderzoek dat deze ontwikkeling nog kwetsbaar is. Het erfgoedbeleid van het waterschap ‘koorddanst’ tussen ambitie en uitvoering. Dat concludeert de Rekenkamer van WDODelta in het rapport Erfgoedbeleid in beweging: koorddansen tussen ambitie en uitvoering, gebaseerd op onderzoek van bureau RAAP.
Erfgoed steeds zichtbaarder in projecten
Sinds 2019 is erfgoed steeds vaker onderdeel van dijkversterkingen, renovaties en gebiedsprojecten van WDODelta. Historische gemalen worden gerestaureerd, oude waterstructuren krijgen een plek in ontwerpen en bij grote projecten wordt erfgoed expliciet meegewogen. Met relatief beperkte middelen zijn volgens de onderzoekers betekenisvolle resultaten geboekt. WDODelta behoort zelfs tot de kopgroep van Nederlandse waterschappen als het gaat om een integrale aanpak van erfgoed en ruimtelijke kwaliteit.
Erfgoed is nog niet structureel geborgd in de organisatie
Tegelijkertijd laat het onderzoek zien dat veel initiatieven projectmatig ontstaan en sterk afhangen van individuen of toevallige kansen. Zo ontbreken duidelijke prioriteiten, een meerjarige aanpak en structurele monitoring. Hierdoor is het voor bestuurders lastig om goed zicht te houden op wat er precies wordt bereikt – en waarom bepaalde keuzes worden gemaakt. Ook zijn verschillende maatregelen uit het beleid vertraagd, slechts gedeeltelijk uitgevoerd of niet structureel geborgd.
Van losse projecten naar duidelijke koers
De Rekenkamer adviseert daarom om de volgende stap te zetten: van losse, kansgedreven projecten naar een duidelijk gestuurde aanpak. Dat betekent onder meer:
- het scherper formuleren van doelen en prioriteiten;
- het maken van een meerjarige uitvoeringsstrategie;
- en het structureel rapporteren over voortgang en resultaten.
Volgens de Rekenkamer heeft WDODelta alle ingrediënten in huis om een voorbeeldrol te vervullen: kennis, ervaring en succesvolle projecten. Maar zonder scherpere sturing dreigt het beleid afhankelijk te blijven van toeval. De uitdaging voor de komende jaren is daarmee helder: het erfgoed van het watersysteem niet alleen zichtbaar maken, maar ook duurzaam verankeren.