We maken plannen om het Overijssels kanaal tussen Deventer en Raalte opnieuw in te richten, zodat het voldoet aan Europese en landelijke regelgeving. Het Overijssels kanaal is belangrijk voor het aan- en afvoeren van water. Daarom streven we hier naar een duurzame en toekomstbestendige inrichting voor onder andere de landbouw en natuur. Zo zijn we beter voorbereid tegen wateroverlast of droogte en verbeteren we de waterkwaliteit. 

Waar?

Het Overijssels kanaal loopt van Deventer via Heeten naar Raalte. Het Overijssels Kanaal zelf ligt grotendeels (circa 12 kilometer) binnen gebieden waar landbouw plaatsvindt. De lengte van het kanaal in stedelijk gebied bedraagt ongeveer 4,5 kilometer. 

Wat doen we?

Op basis van gesprekken met de omgeving en andere belanghebbenden, en tijdens inloopbijeenkomsten, hebben we kansen en knelpunten opgehaald. Met onder andere deze informatie hebben we een conceptplan gemaakt om te komen tot een toekomstbestendig kanaal. Het conceptplan bestaat in hoofdlijnen uit:

  • Het aanleggen van natuurvriendelijke oevers. Een natuurvriendelijke oever is een geleidelijk aflopende overgang van land naar water, wat goed is voor flora en fauna. Veel waterplanten hebben een zuiverende werking. Ze zijn behalve mooi om te zien dus ook goed voor de waterkwaliteit.
  • Het uitbaggeren van het kanaal binnen het projectgebied (zie kaart). Zo verbeteren we de water aan- en afvoer en zijn we beter voorbereid tegen wateroverlast of droogte. 
  • Ook gaan we voor het kanaal een passend onderhoudsplan maken. Zo zorgen we voor een toekomstbestendig kanaal.

Peilbuizen langs het kanaal

Om te monitoren hoe grondwaterpeilen reageren in de omgeving van het kanaal (voor, tijdens en na baggerwerkzaamheden) hebben we in 2022 op verschillende plekken peilbuizen geplaatst. Een peilbuis is een buis van een paar meter lang die we in de bodem plaatsen. Door een filter kan het grondwater in de buis lopen. Zo meten we de stand van het grondwater en krijgen we extra informatie. 

Wanneer

Samen met de omgeving en andere belanghebbenden werken we het conceptplan verder uit. In het najaar van 2023 leggen we het ontwerp projectplan voor aan ons bestuur en aan de omgeving. In 2024 willen we het plan dan definitief vaststellen, zodat we aansluitend kunnen beginnen met de uitvoering van de werkzaamheden.

Met wie?

Aan dit project werken we samen met:

Meer weten?

Contact

Heeft u vragen of opmerkingen over het project? Neem dan contact op met omgevingsmanager Paul Penning.

Genieten van het Overijssels kanaal?

Een stukje geschiedenis lezen over het Overijssels kanaal? Klik hier.

Het Overijssels Kanaal, de verstilde corridor

De schatkist van Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta) is rijk gevuld. Naast bijzondere monumenten hebben ook hele landschappen een historisch verhaal. Een aparte categorie vormen de kilometers lange kanalen en vaarten, die vaak dwars door oude structuren snijden.

Voordat de wegenaanleg op gang kwam, is halverwege de 19e eeuw het Overijssels Kanaal gegraven voor de scheepvaart en afvoer van turf. Dit kanaal bestaat uit verschillende secties tussen Zwolle en Hardenberg met dwars daarop de zijkanalen naar Deventer en Almelo.

Het uitgestrekte kanaal is nooit een echt succes geworden, want al snel werd er een spoorlijn en het bredere Twentekanaal aangelegd. Sinds 1988 is de vaarweg voor de scheepvaart afgesloten en is de waterhuishouding de hoofdfunctie. En heeft het voor WDODelta een belangrijke rol in de aan- en afvoer van water.

Wat maakt dit historische kanaal zo karakteristiek?

Afbeelding met kinderen die een boot trekken in het Overijssels kanaal. De paden langs de oevers waren bedoeld om de schepen voort te jagen met paarden- of zelfs menskracht.

Allereerst het perspectief van de lange lijn. De knikpunten in het kanaal geven het water iets oneindigs, als verstilde corridor door het Sallandse landschap. Dat beeld wordt nog eens versterkt door de jaagpaden langs beide oevers. Deze waren bedoeld om de schepen voort te jagen met paarden- of zelfs menskracht. Tegenwoordig worden de paden dankbaar gebruikt door fietsers en wandelaars. De flankerende bossingels en laanbeplanting markeren de lijn en bakenen een eigen wereld af. In de begintijd van het kanaal ontbrak begroeiing om de wind in de zeilen te houden. Toen eenmaal de motor aan boord kwam, was juist wél beplanting gewenst voor beschutting en als baken.

Langs de oevers zijn nog resten te zien van loswallen, ligplaatsen en zwaaikommen waar de schepen elkaar konden passeren. In het perspectief van het water vallen de markante stalen ophaalbruggen op. Voorheen lagen verspreid ook vlotbruggen die konden draaien. Bij de MOK-werf in Raalte werden deze bruggen onderhouden. De houten werkplaats en droogschuur langs de scheepshelling herinneren nog aan betere tijden voor het vaarverkeer.

Afbeelding: paden langs de oevers waren bedoeld om de schepen voort te jagen met paarden- of zelfs menskracht.

Overijssels Kanaal tussen Deventer en Raalte