Duizend jaar IJsseldijk tussen Zwolle en Olst
Als je op de IJsseldijk staat bedenk je misschien niet direct hoe die ooit ontstaan is. Of hoe die dijk al die jaren veranderde. De IJsseldijk bestaat al sinds de middeleeuwen. Mensen die in de IJsselvallei woonden, wilden zich beschermen tegen het water van de rivier, die vaak het land overstroomde. De eerste dijken waren eenvoudige keringen op lage plekken tussen natuurlijke hoogten, zoals rivierduinen. In de 13e eeuw werden deze losse stukken dijk met elkaar verbonden. Eigenaren en boeren van de streek werkten daarbij samen. In 1308 kreeg Salland een officieel bestuur om het dijkonderhoud te regelen volgens het Dijkrecht van Salland. Met deze eerste vorm van georganiseerd waterbeheer werd het werk voor de veiligheid van het achterland onder de landeigenaren verdeeld.
Strijd tegen en met het water
De dijk moest steeds opnieuw worden aangepast. Stormen en dijkdoorbraken bij extreem hoogwater zorgden voor schade. Soms moest de dijk zelfs worden verlegd. Op verschillende plekken kun je vandaag de dag nog sporen hiervan zien, zoals oude doorbraakkolken en bochtige dijktracés. Ook de dijkmagazijnen op de dijk zijn nog herkenbare monumenten voor de strijd tegen het water. Door langs de dijk inlaatwerken te bouwen voor de IJssellinie kon het achterland gecontroleerd overstromen in tijden van oorlog. Vanaf de 19e eeuw veranderde de loop van de IJssel door ingrepen zoals stenen oevers en kribben en het afsnijden van bochten en oude geulen. Hierdoor werd de rivier beter bevaarbaar en veiliger. In de 20e eeuw werd de dijk verder verhoogd en verbreed, onder andere bij de aanleg van de verkeersweg N337.
Ruimte voor de Rivier
Na bijna-overstromingen in de jaren ’90 kreeg de IJssel plannen voor meer ruimte. In de uiterwaarden buitendijks werden nevengeulen gegraven en kwam meer natuur en op sommige plekken werd de dijk verlegd. Dit maakte de omgeving veiliger en mooier.
Dijkversterking
De IJsseldijk van nu en de dijk zoals hij wordt versterkt, laten samen zien hoe mensen al eeuwen leven met de steeds veranderende rivier en eraan werken.
Meer informatie
Wil je meer weten? In de hydrobiografie over de IJsseldijk staat een uitgebreide beschrijving van de geschiedenis van IJsseldijk tussen Zwolle en Olst. Daar lees je over onder andere de strijd tegen het water, het water als wapen tijdens oorlogen en het ontstaan van de IJssellandgoederen.
