Voldoende water en hittestress


Droogte

Watertekort

Nederland is in sterke mate afhankelijk van voldoende water van de juiste kwaliteit. Ieder jaar is er sprake van een watertekort, maar meestal wordt dit niet als problematisch ervaren. Soms wel. Zoals tijdens de extreem droge zomer van 1976 met veel schade in de landbouw en vele bosbranden. En de warme zomer van 2003, waarin onder meer een tekort aan koelwater ontstond.

Hoe ontstaat een watertekort?

Bij watertekort gaat het om zoet water. Zoet water komt via neerslag en via de Vecht en de IJssel/Rijn. Als er weinig neerslag valt dan stroomt er minder water naar ons gebied. Daarnaast is het in de zomer warmer waardoor het aanwezige water sneller verdampt en we dus minder water overhouden. Het gebruik van water blijft alleen maar toenemen, waardoor er op een gegeven moment een tekort ontstaat.

Actueel

Bent u benieuwd naar de mate van droogte op dit moment? Op de website van het KNMI staat een grafiek met de droogte-situatie voor deze zomer. Meer gedetailleerde informatie over het weer in Nederland vindt u op de website van het KNMI op de pagina Klimatologie.

Waterpeilen

1 onderhoud

Goed peilbeheer

U staat er vast niet vaak bij stil, maar dagelijks zijn wij in ons werkgebied bezig met het regelen van het gewenste waterpeil in het buitenwater zoals sloten, kanalen, weteringen en meren. Een netwerk van 346 gemalen en 1.973 stuwen zorgt hiervoor. Het gewenste peil hangt sterk af van het soort gebied. In landbouwgebieden en in de stad zijn bijvoorbeeld andere waterpeilen gewenst dan in natuurgebieden.

Flyer peilbeheer (pdf, 6 MB)

Een video over watertekort

Waterverdeling noodzaak

De oude vaart

Beperken watertekort

Het is van groot belang dat we zuinig omgaan met het oppervlaktewater en de beschikbare grondwatervoorraad. Dit om de functies zoals natuur, landbouw en recreatie in het gebied zo goed mogelijk te kunnen blijven bedienen. We willen zo lang mogelijk water in de sloten en kanalen houden. Maar ook de drinkwatervoorziening voor de toekomst borgen. Het waterschap, als beheerder van het oppervlaktewater en grondwater, is hier verantwoordelijk voor.

Afspraken

Door afspraken te maken over bijvoorbeeld het gebruik van oppervlaktewater en grondwater zorgen we voor een goede balans tussen gebruik en toevoer van grondwater. We zetten in op het behouden, en waar mogelijk vergroten van de beschikbare voorraden water.

Peil en kwaliteit

Zomers kan het waterschap bij droogte, water vanuit bv. de IJssel naar de sloten en kanalen pompen. Hiermee wordt een groot deel van het beheersgebied in droge tijden kunstmatig op peil gehouden. We bewaken de kwaliteit van het oppervlaktewater en controleren de waterkwaliteit van de officiële zwemwaterlocaties gedurende het zwemseizoen. In de projecten en opgaven van het waterschap verwerken we zoveel mogelijk anti-verdrogingsmaatregelen.

screen

Verdeling van water

In de zomer van 2018 viel er nauwelijks tot geen neerslag in Nederland. Met name voor ons waterschap was er te weinig neerslag gevallen in het stroomgebied van de Rijn. De waterschappen troffen allerlei maatregelen om de watertoevoer zo lang mogelijk op peil te houden. De waterschappen konden onvoldoende water aanvoeren op alle plekken in hun werkgebied.

Er was sprake van een ernstig watertekort, waardoor de zogenoemde verdringingsreeks in werking trad. Dat is een wettelijke afspraak over een verdeling van het beschikbare water in tijden van schaarste. In die afspraak is bepaald, welke sectoren (onderverdeling in vier categorieën) voorrang krijgen bij de aanvoer van water. Tijdens een watertekort worden de gebruikers in categorie vier als eerste afgekoppeld.

Gemalen

In totaal beheert het waterschap 566 gemalen en stuwen die gemiddeld eens in de 25 jaar worden gerenoveerd of vervangen. Dit netwerk van gemalen en stuwen zorgt voor voldoende water in kanalen, weteringen, meren en sloten.

Hittestess

Tegels erujit groen erin

Klimaatatlas brengt hittestress in beeld

Met de digitale atlas maakt het waterschap inzichtelijk wat in bebouwd gebied, zoals steden en dorpen, de gevolgen kunnen zijn van de klimaatverandering. Met de klimaatatlas worden kaarten tevoorschijn getoverd van wateroverlast of juist van hittestress. Dit laatste betekent dat wamte moeilijk weg kan en ‘blijft hangen’, omdat de omgeving van steen, beton en asfalt is. De gevoelstemperatuur is dan hoger.

Een deel van de kaarten in de klimaatatlas is gemaakt met geavanceerde 3Di-overstromingsmodellen. Deze modellen brengen gedetailleerd in beeld welke gebieden kwetsbaar zijn, zodat waterschappen en gemeenten erop kunnen anticiperen.

Feit

Steden en dorpen schuilen niet voor regen of zon. Daardoor schieten ze de ene keer in het blauw en een andere keer in het rood. Gemiddeld valt er 790 mm regen per jaar. Zeer extreme neerslag betekent 100 mm per 24 uur. Het neerslagrecord in Nederland was op 8 maart 2013: 24 uur onafgebroken regen.

Daarnaast zien we meer hittegolven op ons af komen. De verwachting is dat hittestress over enkele jaren twee keer zo vaak voorkomt. Dat gaan we merken. Want het klimaat is ook in onze straat.