Waterberging Engelgaarde


Wateroverlast

IMG_2488Na de wateroverlast van 1998 hebben de provincies en waterschappen gebieden aangewezen als waterbergingsgebied. Hier kan dan in natte perioden tijdelijk water worden 'geparkeerd'. Engelgaarde is één van deze gebieden. De provincie Drenthe heeft het gebied aangewezen voor twee vormen van waterberging: een meebewegende en een gestuurde waterberging.

In het westelijke deel van het gebied gaat het waterpeil meebewegen met dat van de Wold Aa. Gevolg is dat het gebied meerdere keren per jaar onder water zal staan. Dit geldt voor het wandelbos (oost en west) en de gronden van stichting Engelgaarde. De agrarische gronden aan de oostzijde van het gebied zijn ingericht als een gestuurde berging: ze lopen alleen vol als dit echt nodig is. Die situatie doet zich gemiddeld eens in de 100 jaar voor. De uitvoering van het project is begin 2017 afgerond.

Kaderrichtlijn Water

We hebben de waterbergingen aangelegd om aan de eisen vanuit Waterbeheer 21e eeuw (WB21) te kunnen voldoen. Daarnaast hebben we maatregelen genomen die passen binnen de Kaderrichtlijn Water (KRW). De KRW is de Europese maatregel die de ecologische en fysische samenstelling van een waterstroom moet verbeteren. We hebben daartoe onder andere een vispassage bij de stuw in de Wold Aa aangelegd alsmede natuurlijke oevers. De oude meanders van de Wold Aa zijn weer verbonden met de huidige beek. De wandelmogelijkheden zijn uitgebreid en het wandelbos en recreatiegebied is afwisselender geworden.

Ingebruikname

IMG_2427

Juni 2017 is tijdens een officieel moment het gehele project in gebruik genomen. Er was veel aandacht  voor de bewoners uit de omgeving om deel te kunnen nemen aan dit feestelijk moment.

Samenwerking

In dit project hebben we samengewerkt met de gemeente Meppel, de stichting Engelgaarde, de provincie Drenthe, Rijkswaterstaat, bewoners en agrarisch ondernemers. De gebiedsontwikkelingen Uffelte-Ruinen en het Nationaalpark Dwingelderveld hebben een relatie met dit project.

Wat hebben we allemaal gedaan

Wandelbos-West

De aanleg van twee voorden (doorwaadbare plaats) in de meander aan de noordzijde van de Wold Aa is gerealiseerd. De kade en de watergang langs de Blankensteinweg is afgewerkt. Een keurige opgang naar het bos is gerealiseerd. Ook voor minder valide bewoners is er de mogelijkheid om zicht te krijgen over het bos en de poel. De kade rondom de volkstuinen is aangepakt. De bijenhouder heeft daar zijn nieuwe plek gekregen voor de bijenkorven. Met de dames van de actiegroep 'Behoud het Wandelbos' zijn afspraken gemaakt over welke paden begaanbaar moeten blijven. Verder is de sloot tussen het spoor Meppel-Leeuwarden en het bos aan de spoorzijde iets verbreed. De fluctuatie in het waterpeil van de Wold Aa, die zich doorzet via de voormalige gemaalwatergang, in de gegraven poel in het gebied is duidelijk merkbaar. Ook de daar aangelegde plas-dras zone begint zich al te ontwikkelen. De kade langs de A32 is ook afgewerkt, evenals de daar gedempte watergangen.

Wandelbos-Oost

Om het watergemaal Haakswold ook met zwaar materieel te kunnen bereiken is een duikerverbreding aangebracht op de duiker onder de N375, naast het fietstunneltje richting Ruinerwold. Van de nieuwe fietsbrug over de Wold Aa wordt al volop gebruikt gemaakt. Het nieuwe fietspad richting de fietstunnel Oosterboer is verhoogd aangelegd. Aan beide zijden van de Wold Aa zijn de kaden verwijderd. De kade aan de zuidzijde is iets lager afgegraven om de ecologische kwaliteit te vergroten. Enkele duikers onder het spoor, Meppel-Hoogeveen, ter hoogte van de wijk Oosterboer zijn vervallen, waardoor een situatie zoals in 1998 (hoogwater in de wijk Oosterboer) normaal gesproken niet meer kan voorkomen. Ook aan de noordzijde van de Wold Aa kan worden gewandeld. Daarvoor is het hekwerk vlak voor de fietstunnel naar Ruinerwold aangepast.

Engelgaarde

Het nieuwe fietspad langs de Wold is aangelegd en de twee bruggen over de meander zijn gereed. De prachtige meander door het terrein van Engelgaarde is opgeknapt en weer goed aangesloten op de Wold Aa. De speciale aansluiting bij de instroomopening van de meander zal er voor zorgen dat er altijd een stroming in de meander kan plaats vinden. Dus de Wold Aa stroomt gedeeltelijk door de meander. Ook zijn er langs de meander een tweetal ijsvogelnestelplaatsen gemaakt. Langs de oever van de Wold Aa is een natuurvriendelijke oever aangelegd.

Vispassage

De stuw Blijdestein is gereviseerd en het terrein erom heen is netjes afgewerkt. Rondom de stuw is een “De Wit” vispassage aangelegd. Vissen kunnen nu vanuit het Meppeldiep de Wold Aa op trekken. De vispassage heeft ongeveer 20 trappen (hoogteverschillen van ieder 8 cm), die de vissen moeten passeren. Goed om te vermelden is dat ook de volgende stuw stroomopwaarts, stuw Trijzen, voorzien is van een dergelijke vispassage.

De Bloemen

In de weg naar de Bloemen is, met behulp van een forse kraan één van de twee inlaten, waarvan één met een gewicht van 40 ton, geplaatst. Heel spectaculair om te zien!  Op deze website kunt u het filmpje van de plaatsing bekijken. De werkzaamheden rondom het watergemaal aan de weg naar de Bloemen is gereed. Ook heeft het gemaal een nieuwe kast gekregen en is weer gereed gemaakt voor de toekomst. Er is een forse duiker geplaatst naast het gemaal. Deze dient ervoor om een grote hoeveelheid water snel benedenstrooms van de stuw te kunnen lozen. Dit gebeurt bij extreme situaties. Deze duiker fungeert ook als reguliere aflaat van het gebied als het waterpeil in de Wold Aa benedenstrooms voldoende laag staat.

Broekhuizen

In de Koekanger Aa ter hoogte van het provinciale bos is de tweede inlaat aangebracht. Als deze inlaat wordt ingezet stroomt er zeer veel water het landbouwgebied in. Daarom is er een forse watergang gegraven langs de N375, ter hoogte van de rotonde. Onder de weg Broekhuizen en de Oosterbroekenweg zijn flinke duikers aangelegd om die forse waterstromen te reguleren. De nieuwe watergang langs de Oosterbroekenweg is klaar. De meander in het provinciaal bos aan de N375 is ook verbonden met de Koekanger Aa. Hierdoor is er bij afvoer in de Koekanger Aa ook stroming in de meander, die daardoor een dynamisch karakter krijgt en minder snel dicht groeit.

Contact

Voor meer informatie over dit project kunt u contact opnemen met de projectleider van het waterschap, Jaap Ruiter. Bekijk onze contactgegevens.

Projectplan Engelgaarde (pdf, 3.1 MB)

Definitief Ontwerp Engelgaarde (pdf, 1.8 MB)

8 juni 2016; brugliggers – fietsbrug Engelgaarde

8 juni 2016; palen heien fietsbrug Wold Aa

7 juni 2016; plaatsen van inlaat Oost Boekhuizen

10 mei 2016; plaatsen inlaatstuw Engelgaarde

Eind 2015; 0 situatie Engelgaarde

Fotoalbum project Engelgaarde

3b ingang wandelbos voorbij volkstuintjes
Zicht zuidwest
Blik richting Meppel
Ingang recreatiegebied
Onderdoorgang N375
Informatiebord Meppeler bos
Spoorbrug over Wold A
Natuurlijke oever Wold Aa
Duik- en zwemplas Engelgaarde
Aanleg fietspad
Aanleg vispassage en renovatie stuw Blijdenstein
Boring t.b.v. omleggen waterleiding
Omleggen waterleiding
Renoveren stuw Blijdenstein
Waterplas Engelgaarde
Het graafwerk is begonnen
Kappen van de bosschage
boskap Engelgaarde
boskap Wandelbos
meander nabij Koekanger Aa
ongemak en excuses
poel wandelbos west
projectborden
Tijdelijk fietspad in gebruik
Veen vervangen door zand
Voor en na
Archeologische vondsten
IMG_20160125_121806707_HDR
IMG_20160211_104855931_HDR
IMG_20160317_144355070
Engelgaarde inlaatconstructie
Inlaatstuw_Engelgaarde_10mei2016 2
Inlaatstuw_Engelgaarde_10mei2016 3
Inlaatstuw_Engelgaarde_10Mei2016 14
Engelgaarde_8juni11
Drone_engelgaarde5
Engelgaarde_8juni20

Projectgebied Engelgaarde