Katerveercomplex

In de IJsseldijk Zwolle-Olst ligt het rijksmonument Katerveercomplex. Het cultuur-historische waardevolle Katerveercomplex (KVC) bestaat uit de Kleine Sluis en het gemaal Katerveer (voormalige Grote Sluis). De dijk loopt over de buitenste sluishoofden aan de IJsselzijde. De komende dijkversterking moet het achterland beter beschermen tegen het IJsselwater, maar het mooie plaatje van het Katerveer moet blijven. Daar moet rekening mee worden gehouden bij het maken van de plannen voor versterking van het complex.

Betere bescherming tegen het IJsselwater

Adviesbureau Royal HaskoningDHV (RHDHV) heeft namens het waterschap begin 2018 onderzoek gedaan naar de staat van beide sluizen tussen de IJssel en de Willemsvaart. Het blijkt dat het Katerveercomplex nog in een verrassend goede staat is. Toch zijn er versterkingsmaatregelen nodig, omdat achter het gemaal en onder de Kleine Sluis piping kan plaatsvinden bij hoogwater. Het water loopt ondergronds weg (kwelwater), waarbij het risico te groot is dat dit water ook zand mee gaat voeren en de historische constructie ondermijnd wordt. Dit noemen we bij dit soort sluiscomplexen ook wel onder- en achterloopsheid. Daarbij komt dat de bestaande houten sluisdeuren in het buitenhoofd van de Kleine Sluis niet sterk genoeg zijn.

Wat is er gedaan?

Dit jaar zijn oplossingsrichtingen voor deze problemen bedacht. Deze zomer zijn de meest kansrijke oplossingsrichtingen onderzocht en verder uitgewerkt. Met de omwonenden van het complex, de gemeente Zwolle als beheerder, de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed als specialist monumentenzorg en het waterschap als verantwoordelijke partij voor de waterkering en het peilbeheer zijn de alternatieven samen afgewogen. Uit deze afweging is een voorstel gekomen voor de Voorkeursoplossing voor versterking van het Katerveercomplex. Kortgeleden is met geïnteresseerde omwonenden van het Katerveercomplex gesproken over dit voorstel. Het voorstel voor deze Voorkeursoplossing wordt samen met het voorstel voor het concept-Voorkeursalternatief voor dijkversterking volgend voorjaar op diverse inloopbijeenkomsten gepresenteerd.

Historie

De Kleine sluis is gebouwd in 1819 bij de aanleg van de Willemsvaart als route voor de scheepvaart naar Zwolle. De Grote Sluis dateert oorspronkelijk uit 1891, toen de Kleine Sluis niet meer voldeed voor het in maat en aantal groeiende scheepvaartgebruik. Tot op de dag van vandaag kan de sluis gebruikt worden als schutsluis voor de recreatievaart. De afgelopen jaren is dit gebruik echter afgenomen. Het gemaal Katerveer is gebouwd in 1992 op de plaats van het buitenhoofd van de Grote Sluis van het Katerveercomplex en maakt onderdeel uit van de primaire waterkering.