Het water wordt in tijden van schaarste verdeeld

Er is al vanaf juni niet of nauwelijks neerslag gevallen in ons land. Met name voor ons waterschap is er te weinig neerslag gevallen in het stroomgebied van de Rijn. De waterschappen hebben allerlei maatregelen getroffen om de watertoevoer zo lang mogelijk op peil te houden. De waterschappen kunnen nu niet meer voldoende water aanvoeren op alle plekken in hun werkgebied.

Er is sprake is van een ernstig watertekort, waardoor de zogenoemde verdringingsreeks in werking treedt. Dat is een wettelijke afspraak over een verdeling van het beschikbare water in tijden van schaarste. In die afspraak is bepaald, welke sectoren (onderverdeling in vier categorieën) voorrang krijgen bij de aanvoer van water. Tijdens een watertekort worden de gebruikers in categorie vier als eerste afgekoppeld.

Veiligheid

De belangrijkste categorie in de verdringingsreeks is veiligheid. Die gaat voor alles. Hieronder valt het garanderen van de stabiliteit van dijken. Daarom ligt de prioriteit bij het op peil houden van water langs dijken en kades. Ook het voorkomen van onomkeerbare schade aan de natuur hoort in deze categorie. Denk daarbij aan inklinking van (hoog)veen of onherstelbare schade aan flora en fauna door het water(systeem). Er kunnen dieren- of plantensoorten verloren gaan, die daarna niet meer terugkomen.

Nutsvoorzieningen

Als de dijken en de natuur veilig zijn, dus al daar de wateraanvoer voor is gegarandeerd, is het de beurt aan de nutsvoorzieningen. Dat is categorie twee. Dan wordt geregeld dat de drinkwatervoorziening en de energievoorziening  (bv. energiecentrales, industriële voorzieningen) geborgd zijn.

Derde en vierde categorie

De derde en vierde categorie zijn onderverdeeld in subcategorieën. Voor regionale wateren hebben provincies nadere regels opgesteld, waarin prioritering is afgesproken voor die diverse subcategorieën. Die is niet in elk provincie hetzelfde.

In categorie drie gaat het om kleinschalig hoogwaardig gebruik, zoals bijvoorbeeld in de tuinbouw en kapitaalintensieve gewassen. De kapitaalintensieve gewassen gaan voor op de gewassen en sectoren in categorie vier. Ook het proceswater voor de industrie staat hier. Deze zijn dus langer verzekerd van wateraanvoer dan de subcategorieën in vier.

Deze categorie vier richt zich dus op de overige belangen. Hier zien we als laatste wie aan de beurt zijn in tijden van schaarste. Bepaald wordt wie voor gaat met het verkrijgen van water. Zo kan het gebeuren dat schepen bij extreme droogte moeten wachten voor sluizen, omdat het water voor iets anders, belangrijkers, moet worden benut. Wateronttrekking kan worden verboden. De subcategorieën binnen categorie 4 zijn scheepvaart, landbouw, natuur (zolang geen onomkeerbare schade optreedt), industrie, waterrecreatie en binnenvisserij.

Verdringingsreeks oppervlaktewater WDODelta (pdf, 291 kB)


Na een eerdere periode van droogte, in 2003, is de verdringingsreeks opgesteld. Daarin staat hoe het water van rivieren en meren verdeeld wordt in tijden dat er minder water beschikbaar is. In deze animatie kun je zien wat prioriteit heeft bij deze waterverdeling.