Van mensen die besmet zijn met het coronavirus, kan het virus via uitwerpselen in het rioolwater terechtkomen. Onderzoek heeft dit inmiddels aangetoond. Graag beantwoorden we de voor de hand liggende vragen.

Is het coronavirus in rioolwater aangetroffen?

Ja. Sinds 17 februari zijn er wekelijks door het RIVM monsters genomen van het afvalwater bij Schiphol en vanaf april 2020 is het RIVM een landelijk afvalwater meetonderzoek gestart, waar 29 rwzi’s aan meedoen, verspreid over heel Nederland. Op deze rwzi’s wordt wekelijks het influent geanalyseerd op RNA van het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2. Dit is het virus dat de ziekte COVID-19 kan veroorzaken. RIVM wil met dit pilotonderzoek onderzoeken of monitoring van het afvalwater een bruikbare early-warning methode is voor een virus uitbraak.

In alle meetlocaties is het nieuwe corona virus in meer of mindere mate aangetoond. De hoeveelheid aanwezige RNA deeltjes van het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 in het afvalwater volgen de trend van het aantal COVID-19 patiënten (ziekenhuisopnames). Er kan al RNA van het nieuwe coronavirus SARS-CoV-2 in het afvalwater aangetoond worden, voordat een besmet persoon daadwerkelijke klachten krijgt. Hiermee is aangetoond dat monitoring van het afvalwater een bruikbare early-warning methode is voor een virus uitbraak.

Vanaf 20 juli wordt dit RIVM onderzoek opgeschaald van 29 locaties naar 79 locaties verspreid over Nederland. WDOD doet hieraan mee. Vanaf 20 juli zal bij WDOD het influent van de volgende locaties wekelijks worden bemonsterd: Zwolle, Deventer, Echten, Kampen en Smilde. Rwzi Zwolle werd al vanaf april bemonsterd.

Kan gezuiverd water van een rioolwaterzuivering (RWZI) het oppervlaktewater besmetten?

Er is in zowel influent als effluent van verschillende rwzi’s, RNA van het nieuwe coronavirus aangetroffen. Uit de metingen blijkt dat het virus RNA in de rwzi voor circa 94% wordt verwijderd. Er is geen reden om aan te nemen dat er hierdoor een verhoogd besmettingsrisico bestaat. Er zijn nog steeds geen studies waarbij het virus succesvol uit afvalwater is gekweekt. Vooralsnog blijft daardoor de verwachting dat het aanwezige RNA van SARS-CoV-2 in het afvalwater niet infectieus is. Om risico’s uit te sluiten dient men echter inademing en contact met afvalwater te voorkomen, door middel van het gebruik van persoonlijke beschermingsmiddelen. Het is, net als altijd, af te raden om in de buurt van rwzi lozingspunten te gaan zwemmen of om op een andere manier contact met het water op die plek te hebben.

Lopen omwonenden van een waterzuiveringsinstallatie risico?

Nee. Het virus overleeft niet goed in water en het RIVM ziet geen verhoogd risico op besmetting van omwonenden via een RWZI.

Zijn medewerkers op de RWZI beschermd?

Uit eerder onderzoek is gebleken dat de reguliere beschermingsmaatregelen voor medewerkers van RWZI's hen ook tegen het coronavirus beschermen. Mensen die met afvalwater werken, weten dat ze sowieso direct contact met en het inslikken en/of inademen van nevel van afvalwater moeten vermijden. Zij dragen persoonlijke beschermingsmiddelen, passend bij hun werkzaamheden. Denk aan beschermende buitenkleding, handschoenen, laarzen, veiligheidsbril, masker en/of gezichtsbescherming.

Wie weet hier meer over?

Het RIVM plaatst regelmatig updates op hun website.