Besluit bodemkwaliteit

Wat is het Besluit bodemkwaliteit?

Het Besluit bodemkwaliteit bevat regels voor het toepassen van grond, baggerspecie en bouwstoffen op of in de bodem en in het oppervlaktewater. Het doel van het Besluit bodemkwaliteit is duurzaam bodembeheer. Dat wil zeggen: een balans tussen bescherming van de bodemkwaliteit voor mens en milieu én gebruik van de bodem voor maatschappelijke ontwikkelingen zoals woningbouw, aanleg van wegen, ontwikkeling van natuur en landbouw. Daarnaast kunnen door deze regels grond, baggerspecie en secundaire bouwstoffen op een verantwoorde manier worden hergebruikt.

Welke voorwaarden gelden bij het Besluit bodemkwaliteit?

Het gebruik van bouwstoffen, grond of baggerspecie moet allereerst nuttig en functioneel zijn. Is dit niet het geval, dan is er sprake van het zich ontdoen van afvalstoffen.
De bouwstof, grond of baggerspecie moet voldoen aan de kwaliteitseisen uit het besluit. De kwaliteit moet kunnen worden aangetoond met een milieuhygiënische verklaring. Voor particulieren en landbouwbedrijven geldt hiervoor onder bepaalde voorwaarden een vrijstelling.
Het opstellen van zo’n milieuhygiënische verklaring, bijv. grondonderzoek inclusief rapportage, mag enkel door gecertificeerde en erkende bedrijven worden uitgevoerd (Kwalibo-aspect).
Bij slootdempingen mag alleen gebiedseigen of schone grond (grond die voldoet aan de achtergrondwaarden AW2000) worden toegepast. Andere materialen, zoals compost, planten- of oogstafval of bouwstoffen zijn niet toegestaan.
Verder geldt voor iedereen een algemene zorgplicht, wat betekent dat niemand zomaar het oppervlaktewater en/of de bodem mag verontreinigen.

Wanneer krijgt u met het Besluit bodemkwaliteit te maken waarbij het waterschap het bevoegd gezag is?

Voor toepassingen van grond, baggerspecie en bouwstoffen in oppervlaktewater, inclusief de waterbodem, is het waterschap het bevoegd gezag. Dit is bijvoorbeeld bij het aanleggen van een dam met duiker, vergraven of verondiepen van watergangen en slootdempingen.


Meldpunt bodemkwaliteit

Het toepassen van vrijwel alle grond en baggerspecie moet u minimaal 5 werkdagen voorafgaand aan de toepassing melden. Toepassen van minder dan 50 m3 schone grond hoeft nooit te worden gemeld. Het melden van sommige bouwstoffen is ook verplicht. Particulieren (zonder tussenkomst van loonwerker of aannemer) zijn vrijgesteld van de meldingsplicht. Landbouwbedrijven ook mits de grond wordt toegepast binnen het bedrijf. Het materiaal moet dan wél afkomstig zijn van een tot uw bedrijf behorend perceel waar een vergelijkbaar gewas geteeld wordt. Meer informatie over wat u wel en niet moet melden en hoe u dit precies moet doen, is te vinden op de site van het Meldpunt bodemkwaliteit.


Besluit bodemkwaliteit en diepe plassen

Het besluit is ook van toepassing op het (grootschalig) verondiepen van diepe plassen. Bij het beoordelen van zo’n toepassing moet de “Circulaire diepe plassen” en de “Handreiking voor het herinrichten van diepe plassen” worden gevolgd.
Voor het verondiepen van diepe plassen, bijvoorbeeld ten behoeve van natuurontwikkeling, heeft het waterschap aanvullende beleidsregels opgesteld.
Initiatiefnemers wordt aangeraden om ruim voorafgaand aan de melding afstemming te zoeken met de diverse betrokken overheden (provincie, gemeente, waterschap) en het inrichtingsplan te laten goedkeuren.


Bodemkwaliteitskaart

Het waterschap heeft een Nota Bodembeheer met bodemkwaliteitskaart van de Vechtuiterwaarden in de regio IJsselland opgesteld. Deze bodemkwaliteitskaart kan onder strikte voorwaarden als erkende milieuhygiënische verklaring worden ingezet bij grondverzet binnen de Vechtuiterwaarden en binnen het buitengebied van een aantal omringende gemeenten. Voor deze voorwaarden en de exacte begrenzing van de zones kunt u contact opnemen met het waterschap en de betreffende gemeente.


Waar moet u verder rekening mee houden?

Bij het toepassen van materialen in oppervlaktewater kan ook een watervergunning nodig zijn. Dit is met name vrijwel altijd het geval bij slootdempingen en bij toepassingen in de beschermingszone van een waterkering of in de uiterwaarden van bijv. de Vecht.
Voor de toepassing van grond, baggerspecie of bouwstoffen op of in de landbodem is de gemeente het bevoegd gezag. Voor toepassingen in de uiterwaarden van de IJssel en het Zwarte Water is Rijkswaterstaat het bevoegd gezag.
Bij slootdempingen en het aanleggen van tijdelijke (weiland)depots kunnen ook voorwaarden in het kader van de Ruimtelijke Ordening gelden (aanleg- of omgevingsvergunning van gemeente).
In alle geval moet rekening worden gehouden met de Wet Natuurbescherming.