Regen, wateraanvoer en droogte

Gepubliceerd op 3 december 2018

De neerslag van de afgelopen dagen brengt meer water in ons werkgebied. En ook door het (verwachte) komende wisselvallige weer zal de waterstand van zowel Rijn als IJssel stijgen. De grondwaterstanden blijven echter onverminderd laag.

Langdurige periodes met weinig neerslag komen in Nederland niet vaak voor en leiden zelden tot ernstige droogte. Dat wij in ons land weinig droogte kennen, komt door de vele meren en de gestage aanvoer van water, voornamelijk van Rijn en IJssel en natuurlijk door het intensieve waterbeheer van de waterschappen in Nederland.

Wat is droogte?

Als er meer water verdampt dan dat er bijkomt, ontstaat droogte. De droogte wordt berekend uit de hoeveelheid regen die valt, verminderd met de verdamping, en uitgedrukt in “neerslagtekort”.

Elke dag verdampt er ongeveer 5 mm water. Als het dan regent en de hoeveelheid regen is bijvoorbeeld 2 mm, dan blijft er sprake van droogte. Er is ongeveer drie maanden typisch Nederlands weer nodig, met extra regen, om het huidige watertekort van circa 300 mm op te lossen.

Wat doet Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta)?

We gebruiken water uit het IJsselmeer en de IJssel om via ons hoofdsysteem de grondwaterstanden aan te vullen waar wateraanvoer mogelijk is. Zolang dit mogelijk blijft, zijn er geen echte actuele problemen in ons gebied en is de droogte beperkt zichtbaar.

Lage waterstanden op het IJsselmeer als gevolg van windinvloed kunnen tijdelijk wel zorgen voor onvoldoende wateraanvoer. Zo heeft Rijkswaterstaat de Meppelerdiepsluis op ons verzoek afgelopen weken al meerdere malen gesloten om het peil in het hoofdsysteem “Meppelerdiep” te behouden op een minimale waterstand.

Tijdens deze sluiting worden de wateraanvoerpompen richting de Hoogeveense Vaart en Drentse Hoofdvaart stilgezet. Omdat de sluitingen vaak kortdurend zijn onder invloed van de wind, zijn de gevolgen op het waterpeil beperkt. Pas bij langdurige sluitingen zijn dalende waterstanden en mogelijk droogvallende gebieden zichtbaar. Door het gevoerde peilbeheer hebben we voldoende buffer in het watersysteem om deze sluitingen te kunnen opvangen.

De scheepvaart wordt door de aanleg van deze nieuwe schutsluis niet gestremd, zoals in het verleden wel het geval was.

Hoe werkt het peilbeheer?

Voorheen werkten we met een vast zomer- en winterpeil. Technische vooruitgang maakt het mogelijk om nu met flexibel waterpeilbeheer te werken. Dit houdt in dat we zoveel mogelijk werken met een minimum- en maximumpeil. Binnen de bandbreedte hiervan  - en afhankelijk van de actuele afvoer/aanvoer van water - stellen wij dit peil in. Met flexibel peilbeheer kunnen we snel schakelen. Dit is belangrijk als het na een periode van droogte, met hogere peilen zoals nu, het daarna hard gaat regenen.

We houden de waterpeilen overal zo hoog mogelijk binnen de afgesproken bandbreedte en blijven meer water aanvoeren dan normaal voor deze tijd van het jaar. Het aanvoeren van water gaat via gemalen die het water omhoog pompen, waarna het water door een fijnmazig stelsel van watergangen en sloten weer verdeeld wordt in het achterliggende gebied.

Onze peilbeheerders zijn dagelijks bezig met het regelen van het gewenste waterpeil in het buitenwater zoals sloten, kanalen, weteringen en meren. Een netwerk van bijna 400 gemalen en ca. 2.500 stuwen en inlaten zorgt hiervoor.

Hoe staat het watersysteem er nu voor ?

Op de hogere (zand)gronden herstellen grondwaterstanden pas na langdurige neerslag. De grondwaterstanden blijven in deze gebieden echter onverminderd laag. In de meer lage (veenweide) gebieden zijn de grondwaterstanden mede door het gevoerd peilbeheer op orde.

In de tussenliggende gebieden zien we door het gevoerde peilbeheer heel voorzichtig herstel in de tot nu toe steeds dalende trend van het grondwater. Dit komt omdat de verdamping en het verbruik langzaam afneemt en we de oppervlaktewaterpeilen hoog houden.


Droge oever

Droge IJsseloever bij Wijhe-Olst

Meer weten over waterpeilen, gemalen en stuwen en watertekort?

Op de pagina Voldoende Water staat alle informatie bijeen. Want hoe werkt dat waterpeilen en welke maatregelen nemen we bij droogte?

Waterpeil

Waterpeil