De muskusrattenvangst in Noordoost-Nederland is in 2020 met 27% gedaald ten opzichte van 2019. Landelijk gezien daalde de muskusrattenvangst met 5%.

Graafschade van een muskusrat

Waterschappen Noorderzijlvest, Hunze en Aa’s, Drents Overijsselse Delta en Vechtstromen vingen in 2020 27% minder muskusratten dan in 2019. De vangsten daalden in totaal van 12.726 in 2019 naar 9.254 in 2020. Dit betekent dat de waterschappen de populatie steeds beter onder controle krijgen. Ter vergelijking: in 2011 vingen we in Noordoost-Nederland nog 65.009 muskusratten. De beverrattenvangst steeg in Noordoost-Nederland met 55%. In 2019 vingen we 321 beverratten. In 2020 waren dit er 496. 

Instroom beverratten Duitsland

Nederland heeft geen eigen beverrattenpopulatie. Ruim 95% van de vangsten vindt direct langs de grens met Duitsland plaats. Door de zachte winters van de afgelopen jaren is de beverratpopulatie in Duitsland sterk gegroeid, met als gevolg een toenemende instroom van beverratten naar Nederland. Door de beverratten direct langs de grens te vangen, wordt zoveel mogelijk voorkomen dat deze zich over heel Nederland verspreiden. 

Schade aan dijken

Muskus- en beverratten komen van nature niet voor in Nederland. De dieren hebben bij ons geen natuurlijke vijanden. Muskus- en beverratten worden gevangen, omdat ze gangen en holen graven in dijken en oevers. Ook maken ze nesten met uitgebreide ondergrondse gangenstelsels. Zo veroorzaken ze verzakkingen in dijken en kades. In het ergste geval kan een dijk of kade doorbreken en een polder onder water lopen. De bestrijding van muskus-  en beverratten is in ons land bij wet geregeld. Het doel is om de populatie zo klein mogelijk te houden, zodat schade beheersbaar is.

Bedreiging biodiversiteit

Naast dat de muskus- en beverratten schade aan dijken toebrengen, vormen ze een bedreiging voor de biodiversiteit. De dieren staan daarom op de Europese lijst van Invasieve soorten. Ook eten ze planten als riet en lisdodde en kunnen ze inheemse diersoorten verdringen zoals de zwarte stern, de roerdomp en de kleine karekiet. Deze vogels leven in het riet, waar ook muskus- en beverratten hun leefomgeving hebben.

Vangsten in ons werkgebied

Waterschap Drents Overijsselse Delta (WDODelta) ving in 2020 weer minder muskusratten dan de jaren ervoor. De cijfers liegen niet: van 10.105 gevangen muskusratten in 2016 naar 2.691 vorig jaar is een daling van bijna 74 procent. In vergelijking met voorgaande jaren steeg het aantal gevangen beverratten tot 18 stuks. In Mastenbroek, in de driehoek Zwolle-Kampen-Genemuiden, is het aantal gevangen ‘waterkonijnen’ de laatste jaren het sterkst gedaald. In 2014 vingen de muskusrattenbestrijders in deze polder nog 9.449 muskusratten tegen 221 vorig jaar en is het inmiddels één van de minst ‘besmette’ gebieden. Een daling van bijna afgerond 98 procent.

Herken de rat

Muskus- en beverratten kunnen bij ons waterschap gemeld worden. Voor bruine ratten kan contact worden opgenomen met de gemeente. Maar hoe is het verschil tussen deze ratten te zien? Op de speciale webpagina 'Herken de rat' geeft het waterschap aan waaraan de verschillende ratten kunnen worden herkend.